Nie masz w tym roku wynagrodzenia z pracy, bo jesteś na emeryturze, zajmujesz się własną kamienicą albo wychowaniem dzieci, ale chcesz wpłacić na konto IRA, by pomniejszyć podatki od przychodów rodziny z innych źródeł i oszczędzić na starsze lata. Z pozoru wydaje się to niemożliwe. W rzeczywistości możesz zdeponować środki na konto IRA mimo braku wynagrodzenia z pracy, pod warunkiem, że w danym roku pracował twój małżonek. Oto szczegóły.

Przypomnienie o koncie IRA
Prawie każdy, kto ma przychody z pracy najemnej albo na własny rachunek, może wpłacać na konto emerytalne IRA (Individual Retirement Account), odpisać wpłaty od podstawy podatkowej oraz odroczyć podatki od przychodów z tego konta do czasu wybrania środków. Konto IRA zabezpiecza też majątek przed wierzycielami. Zawsze mamy dostęp do swoich emerytalnych pieniędzy, ale IRS zachęca do cierpliwości przez nakładanie 10-procentowej kary (early withdrawal penalty) na tych, którzy wypłacą z IRA środki przed ukończeniem 59.5 roku.

Wybrane kwoty dodawane są do naszego przychodu i ewentualnie obłożone podatkiem dochodowym zależnym od przedziału podatkowego.

Kiedy małżonek może wpłacić na IRA
Ażeby być uprawnionym do małżeńskiej wpłaty na konto IRA, musisz spełnić następujące warunki:

  • być w związku małżeńskim,
  • rozliczać się z podatków wspólnie (joint tax-return),
  • razem z małżonkiem mieć zarobki (wynagrodzenie z pracy albo przychód z pracy na własny rachunek) w wysokości równej co najmniej kwocie wpłacanej na IRA. Nie liczy się przychód „pasywny” (passive earnings), czyli emerytury, odsetki bankowe, czynsze z kamienicy czy zyski kapitałowe.

Limit wieku
Na tradycyjne konto IRA można wpłacać tylko do ukończenia 70 i pół roku. Limit wieku nie dotyczy rachunków Roth IRA.
Przypomnienie: Depozyty na Roth IRA nie są odpisem podatkowym. Wycofane wpłaty nigdy nie są opodatkowane, a przyrosłe odsetki czy zyski kapitałowe nie podlegają opodatkowaniu, jeżeli konto istniało co najmniej 5 lat. Uwaga: Konto ma być otwarte ponad 5 lat temu, ale wybierane środki nie muszą leżeć tam tak długo.

Limit zarobków
Jeżeli twój małżonek ma w pracy kwalifikujący się (qualified) program emerytalny, a ty nie (bo nie pracujesz), to twoja wpłata na IRA jest odpisem, jeżeli małżonkowie rozliczają się razem, a ich dochód nie przekracza 186,000 dol., a częściowym odpisem, jeżeli dochód mieści się w przedziale od 186,000 do 196,000 dol. w roku 2017.

Gdybyś nie był pewny, czy program małżonka jest „kwalifikujący się”, to spójrz na jego druk W-2. Zakreślony kwadracik „Retirement plan” oznacza, że małżonek posiada w pracy program emerytalny. Jeżeli ani ty ani małżonek programu emerytalnego nie macie, limit przychodów was nie obowiązuje. Więcej przeczytać można w książce pt. „Amerykańskie emerytury”.

Konto musi być oddzielne
Konto emerytalne musi być osobne dla każdego małżonka. W odróżnieniu od czekowego czy oszczędnościowego rachunku, konta IRA nie mogą być posiadane wspólnie. Nawet gdy zarobki są męża, konto IRA żony ma opiewać tylko na jej nazwisko i jej numer Social Security. Podobnie, konto IRA męża musi być na jego nazwisko i jego SSN.

Warto uczynić małżonka beneficjentem swojego konta IRA, by miał on do niego pełny dostęp w razie naszej śmierci.

Ile wpłacić
Małżonkowie rozliczający się razem mogą wpłacać na IRA od 2013 roku do 5,500 dol. (każdy na swoje konto). Jak wyjaśniliśmy powyżej, niepracujący małżonek również może wpłacić do 5,500 dolarów na swoje konto pod warunkiem, że wynagrodzenie pracującego małżonka (earned income) wynosi w tym roku co najmniej tyle, ile wpłacana na IRA kwota. Ponadto, osoby po pięćdziesiątce mogą wpłacać o 1,000 dol. więcej.

Do istniejącego konta IRA można dopłacać, albo otworzyć nowe konto IRA. Wolno mieć dowolną liczbę kont IRA, choć nie opłaca się ich rozdrabnianie z powodu opłat.

Kiedy wybierać
Z konta IRA, tak jak innych kont emerytalnych, można robić wypłaty po ukończeniu 59 i pół roku. Jeżeli ktoś chce to uczynić wcześniej, zapłaci 10-procentową karę. Kwoty wybrane z IRA podlegają podatkom dochodowym, lecz po przejściu na emeryturę będziemy w niższym przedziale podatkowym (tax bracket) niż obecnie, więc zapłacimy mniej podatków niż teraz. Po przekroczeniu 70 i pół roku musimy rozpocząć wybieranie pieniędzy z IRA.

Przykład z życia
Oto przypadek, gdy wiedza o małżeńskim koncie IRA popłaca. Państwo Kowalscy wpłacali na konto IRA od lat i lokowali je w funduszach powierniczych (mutual funds), w rezultacie uskładali niezłą fortunkę. Pan Kowalski dorabia do emerytury, a jego żona nie pracuje. Skoro w tym roku pan Kowalski kończy 70 i pół roku, nie wolno mu już wpłacać na IRA. Pan Kowalski pyta, czy jest jakiś sposób, by małżonkowie mogli nadal zdeponować coś na konto emerytalne, bo jego fundusze powiernicze spadły i przydałoby się zainwestować nowe środki.

Odpowiedź: Tak, państwo Kowalscy mają dwie drogi wyjścia: Pierwszym rozwiązaniem jest omówiona w tym artykule wpłata na „małżeńskie IRA” pani Kowalskiej. Drugim – depozyt na Roth IRA. Mimo, że pan Kowalski ukończył 70 i pół roku i nie może odkładać pieniędzy na tradycyjne IRA, wolno mu wpłacać na Roth.

Elżbieta Baumgartner

Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek o profilu finansowym i konsumenckim, m.in. „Jak oszczędzać na podatkach” i “Podręcznik właściciela domu“.
www.poradniksukces.com