Wiele osób rozważa powrót do Polski na emeryturę. Warto poznać przepisy, by znać skutki tej decyzji.

Ile stracisz
W Polsce niższe są koszty utrzymania, więc przeprowadzka przeważnie się opłaca. Ale nie dla każdego emeryta i nie zawsze. Oto lista najważniejszych konsekwencji przeprowadzki z USA do Polski:

  • Jeżeli nie masz amerykańskiego obywatelstwa, to w Polsce emerytura Social Security zostanie ci uszczuplona o 25.5% podatku.
  • Jeżeli tu dostajesz zasiłek społeczny SSI (Supplemental Security Income), to go utracisz, a do Polski będziesz mógł dostawać tylko same wypracowane świadczenia emerytalne czy rentowe.
  • Ubezpieczenie zdrowotne Medicare nie jest honorowane w Polsce.
  • Musisz zgłosić opuszczenie USA do Administracji Social Security (SSA), jak i inne istotne zmiany w swoim życiu.
  • Powinieneś w terminie wypełniać i odsyłać kwestionariusze, jakie SSA będzie słać do ciebie do Polski, w przeciwnym razie świadczenia ustaną.
  • Emerytowi, który nie osiągnął pełnego wieku emerytalnego nie wolno za granicą pracować więcj niż 45 godziny w miesiącu.
  • Po przeniesieniu się do Polski podlegać będziesz polskim podatkom dochodowym, znacznie dotkliwszym od amerykańskich.

Koszt braku obywatelstwa
Wyjazd do Polski najbardziej boleśnie dotyka osoby, które nie uzyskały amerykańskiego obywatelstwa. Świadczenia Social Security wypłacane w Polsce nieobywatelom są pomniejszone o 25.5%. Powodem jest fakt, że osobom nie będącym rezydentami do celów podatkowych (nonresident alien for tax purposes) 85% świadczeń Social Security jest obłożone 30-procentowym podatkiem.

Od czasu wejścia w życie Polsko-amerykańskiej umowy o zabezpieczeniach społecznych 1 marca 2009 roku, wyjazd do Polski członków rodziny pracownika, nie mających amerykańskiego obywatelstwa, nie pozbawi ich świadczeń Social Security.

Zaniedbanie odesłania kwestionariusza
Będąc w Polsce możesz stracić emeryturę bardzo łatwo przez ignorowanie korespondencji. SSA będzie ci słała raz w roku kwestionariusz, by sprawdzić, czy ciągle kwalifikujesz się do swoich świadczeń. Kwestionariusz ten należy wypełnić i w terminie odesłać. Jeżeli tego nie zrobisz, to świadczenia ustaną. SSA chce wiedzieć czy żyjesz oraz czy przypadkiem nie pracujesz. Osobom, które nie ukończyły pełnego wieku emerytalnego (66 lat), SSA wstrzyma emeryturę, jeżeli napiszą, że pracują ponad 45 godzin w miesiącu (nie w tygodniu!), niezależnie od wysokości wynagrodzenia.

Urząd Social Security domaga się, żebyś informował go o wszelkich zmianach, które mogą rzutować na twoje świadczenia: ślub, rozwód, śmierć w rodzinie, praca. Szczegółowe przepisy podane są w broszurze „Your payments While You Are Outside the United States”, www.socialsecurity.gov/pubs/10137.html.

Medicare w Polsce
Ubezpieczenie zdrowotne Medicare, które przysługuje emerytom i rencistom, nie pokrywa usług medycznych poza granicami Stanów Zjednoczonych. Istnieją tu tylko dwa wyjątki: ktoś znajduje się na terenie Stanów Zjednoczonych, ale najbliższy szpital jest zlokalizowany po kanadyjskiej lub meksykańskiej stronie granicy, lub jeżeli pacjent znajduje się na terenie Kanady w trakcie podróży do lub z Alaski i potrzebuje opieki szpitalnej.
Jeżeli opuszczasz USA na stałe, warto zrezygnować z tego ubezpieczenia. Pamiętaj tylko, że jeżeli zechcesz powrócić do Stanów, to cena Medicare będzie wyższa o 10% za każde 12 miesięcy przerwy, kiedy mogłeś być ubezpieczony, a nie byłeś.

Ubezpieczenie zdrowotne w Polsce
Jako polski obywatel otrzymujący świadczenia ZUS czy KRUS, w Polsce zostaniesz objęty, wraz ze swoim małżonkiem, państwowym ubezpieczeniem zdrowotnym. ZUS potrąca podatki (18%) oraz składki ubezpieczeniowe (1.25%). Gdy skierujesz wypłatę emerytury czy renty Social Security do banku w Polsce, to polski bank będzie odprowadzał podatki dochodowe i składki ubezpieczeniowe. Innymi słowy, Polonus z emeryturą SS w Polsce jest opodatkowany i ubezpieczony tak samo, jak odbiorca ZUS. Brać będziesz dwie emerytury – ZUS i SS? Obydwie będa tak samo opodatkowane i obłożone składką zdrowotną.

Podatki w Polsce
Po powrocie do Polski zmienia się całkowicie sytuacja podatkowa. Na gorsze.

Większość emerytów i rencistów nie płaci wcale podatków w USA, bo poza świadczeniami Social Security mają niewielkie inne przychody, które plasują się poniżej kwoty wolnej od podatków. W Polsce jest inaczej, bo emerytura Social Security jest obłożona tam pełnym podatkiem dochodowym, który wynosi 18%, a powyżej kwoty 85,528 zł – 32%. Kwota wolna od podatków jest niewielka. Zmieni się to po wejściu w życie nowej polsko-amerykańskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Poinformuję państwa, gdy to nastąpi.

Elżbieta Baumgartner

Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek o profilu finansowym i konsumenckim, m.in. „Jak oszczędzać na podatkach” i “Podręcznik właściciela domu“.
www.poradniksukces.com